25.9.07

Mae'r Gymraeg yn beryglus

Mae Cyngor Abertawe wedi dewis arwyddion uniaith Saesneg ar gylchdro 'am resymau iechyd a diogelwch' yn ôl adroddiad gan y BBC. "Yn yr enghraifft hon roedd ein swyddogion priffyrdd wedi cwblhau asesiad iechyd a diogelwch ar y safle ac yn bryderus fod marciau ffordd dwyieithog ac arwyddion dwyieithog, o gofio natur gymhleth y ffyrdd beth bynnag, yn gallu arwain at fwy o gymhlethdod i yrwyr ac y gallai ychwanegu at y perygl," dywedodd llefarydd Cyngor Abertawe ar wefan BBC Radio Cymru.

"Mae arwyddion dwyieithog neu amlieithog i'w cael led led Ewrop mewn gwledydd lle siaredir mwy nag un iaith swyddogol," dywedodd Dafydd Morgan Lewis o Gymdeithas yr Iaith Gymraeg mewn datganiad. "Cyfeiriwn at rai o'r gwledydd hyn - Sweden, Gwlad Belg, Sbaen, Y Swistir. A fedrwch egluro i mi pam nad yw arwyddion dwyieithog yn cael eu hystyried yn beryglus yn y gwledydd hyn, ond yn beryglus yn Abertawe?" Cyfeiriodd Mr Lewis at y ffaith bod siroedd eraill Cymru ynghyd a'r Cynulliad Cenedlaethol yn cydnabod nad oes berygl o gwbl mewn arwyddion dwyieithog.

15.9.07

Labour MEP hails Welsh language revival

Speaking to the European Parliament's Intergroup for Regional Languages, Labour's MEP Eluned Morgan boasted of the growth in the number of Welsh speakers. She warned that an "inclusive approach must continue to be followed". "The Welsh language has been held up in Europe as the continent's best example of the revival of a minority language," Morgan argues.

"It is crucial that in promoting the Welsh language we do no alienate the 80% of the population that don't speak it," said Morgan. "Indeed, it is only by following an inclusive approach that we will continue to develop support for the language among non-Welsh speakers and ensure the future of the language."

"The Welsh language is central to our national culture and identity and it cannot be cornered by just one political party," said Morgan. "Its promotion must be mainstreamed as an issue for all political parties in Wales." A traditional criticism from Labour politicians has been of Plaid Cymru 'hogging' the issue of the Welsh language.

Attempts to improve the Welsh Labour party's image as regards promoting the Welsh language have suffered several hiccups in recent months. In July, seven Welsh MPs (including two ex-Secretaries of State for Wales Alun Michael and Paul Murphy, and former Wales Office Ministers Nick Ainger and Don Touhig, as well as Chris Bryant, Ian Lucas, Ann Clwyd) called for English to be announced first at most Welsh railway stations, and only then in Welsh. The Welsh Labour MPs were joined, in their House of Commission motion, by one Democratic Unionist (Northern Ireland), one concerned English Conservative (Andrew Pelling) and a Labour MP (John McDonnell). Speaking to the Western Mail, Bryant explained that announcements in Welsh first were "a source of constant irritation". "If they do the whole announcement in Welsh first it takes forever, and the train has left," noted Bryant.

This week, researcher David Collins, who works for Labour's Vale of Clwyd Assembly Member Ann Jones, argued that "... compulsory Welsh may also diminish young pupils enthusiasm for education and their confidence in their ability to master a subject. You cannot successfully teach a practically brain dead language to young children whose families don't want it revived or couldn't care less about it. It can only be dulling for them." Collins is also a Labour Party candidate for Grangetown and school governor in Cardiff.

Speaking to the Daily Post, Collins apparently claimed the blog posting resulted from "careless typing". Although the blog has subsequently been removed a copy of the posting is available here. Collins argues he had meant to write Welsh was a "dead" and not "practically brain dead" language. "The comment was made in my own time and is not a reflection of the views of Ann Jones AM or the Wales Labour Party," Collins told the Daily Post.

"Contrary to the published views of Labour researcher, David Collins, the Welsh language is not 'brain dead' nor is it a 'dead language'," said Peter Black, Welsh Liberal Democrat Assembly Member for South Wales West. "David Collins is of course entitled to his views, no matter how wrong he is. His employer, [ed. Vale of Clwyd Assembly Member] Ann Jones is also entitled to refuse to condemn him. David will shortly be seeking election to Cardiff Council," added Black on his blog.

14.9.07

Owain Glyndŵr yn costio £130,000

Mae Owain Glyndŵr yn codi unwaith eto yng Ngogledd Cymru, ond fel cerflun newydd nid mewn gwrthryfel. Cafodd y cerflun ei osod yn sgwâr y dre yng Nghorwen, tref sydd â chysylltiadau cryf gyda’r gwladgarwr enwog. Mae’r cerflun wedi costio tua £130,000, gyda help Cyngor Sir Dinbych, Llywodraeth Cynulliad Cymru, Ifor Williams Trailers, ac Yr Arglwydd Niwbwrch yn ogystal â Phartneriaeth Corwen. "Mae Owain Glyndŵr yn ffigwr hanesyddol ac yn eicon i lawer o Gymry o hyd," dywedodd Rhodri Glyn Thomas, y Gweinidog dros Dreftadaeth.

"Mae’r prosiect hwn wedi cael ei gomisiynu gan Bartneriaeth Corwen, corff sy’n cynnwys sectorau preifat a chyhoeddus yn dre ac mae Stiwdios Colin Spofforth wedi ymgymryd â’r holl broses gwaith, o ddylunio’r cerflun i chwilio am arian," ychwanegodd Thomas. "Bydd y cerflun rhagorol newydd hwn yn deyrnged priodol ac yn rhoi blas ar hanes Cymru i ymwelwyr i Gorwen."

Bydd seremoni dadorchuddio swyddogol yn hwyrach y flwyddyn hon.

13.9.07

Ateliers de danses Bretonnes

La rentrée des Ateliers de danses Bretonnes. Les cours reprennent vaillamment et dans la bonne humeur. Voici les dates à venir :

- 10 et 24 Septembre 2007
- 8 et 22 Octobre 2007
- 5, 12 et 26 Novembre 2007
- 10 Décembre 2007

Plan d'accès au Verre d'eau Vous êtes tous les bienvenus, quel que soit votre niveau, de 20h30 à 22 h à l’adresse suivante : Le verre d’eau, 5, ch. d’Alsemberg, Saint Gilles

A deux foulée plinn de la Barrière de St Gilles. Le tarif est de 5€ par séance + 5 € de cotisation à l’ Union des Bretons de Belgique. An Dro, Hanter-dro, Gavotte des montagnes, Bourrée, Ridée, Plinn, Kost-ar c’hoat, Fisel, Round Landeda, Gavotenn Laniliz hag all, hag all...

http://bretonsdebelgique.be

Sefydliadau'r UE

Oddi wrth Wicipedia, y gwyddoniadur rhydd.

Mae aelod-wladwriaethau'r UE wedi cyfuno'u sofraniaeth a chreu sefydliadau cyffredin er mwyn gwneud penderfyniadau democrataidd ar faterion sydd o ddiddordeb i nifer ohonynt ar lefel Ewropeaidd.

Caiff busnes yr UE ei hwyluso drwy sefydliadau megis Cyngor y Gweinidogion, Senedd Ewrop a'r Comisiwn Ewropeaidd. Caiff eu gwaith ei gefnogi gan gyrff cynghori megis Pwyllgor y Rhanbarthau a Phwyllgor Economaidd a Chymdeithasol Ewrop.

Cyngor yr UE (Cyngor y Gweinidogion)

Cyngor yr UE yw'r prif gorff sy'n gwneud penderfyniadau yn yr Undeb. Mae gweinidogion llywodraethau cenedlaethol yn eistedd ar y Cyngor a'i brif dasg yw cymeradwyo cyfreithiau Ewropeaidd. Mae'n cwrdd ar ffurf sectorau gyda'r Llywydd yn y gadair ac mae'r gweinidogion cenedlaethol perthnasol yn mynychu'r cyfarfodydd hyn.

Mae Arlywyddion a Phrif Weinidogion pob aelod-wladwriaeth yn mynychu uwch-gynadleddau a elwir y Cynghorau Ewropeaidd bob tri mis. Nod y cyfarfodydd hyn yw pennu canllawiau ar gyfer gwaith yr UE dros y misoedd i ddod a gwneud y penderfyniadau pwysicaf.

Senedd Ewrop

Prif rôl Senedd Ewrop yw ystyried y cyfreithiau a gynigiwyd gan y Comisiwn a'u cymeradwyo gyda chytundeb y Cyngor. Mae'n monitro gweithgareddau cyrff eraill yr UE ac yn helpu gyda'r gwaith o bennu cyllideb yr UE.

Mae 732 o aelodau yn y Senedd (Aelodau Senedd Ewrop - ASEau), 78 ohonynt o'r DU (a 4 o'r rheiny o Gymru). Cânt eu hethol bob pum mlynedd ym mhob aelod-wladwriaeth. Cynhelir etholiadau nesaf Senedd Ewrop ym mis Mai 2009. Mae'r Senedd yn cwrdd mewn Cyfarfodydd Llawn yn Strasbwrg ac ym Mrwsel.

Dyma'r manylion ar gyfer cysylltu â'r pedwar ASE o Gymru:

Jillian Evans ASE

23 High Street

Chancery Lane

Aberteifi

Cymru

SA43 1HD

Ffôn: 01239 623611

Ffacs: 01239 623612

Ebost: jievans@europarl.eu.int


Jonathan Evans ASE

4 Penlline Road

Yr Eglwys Newydd

Caerdydd

CF14 2XS

Ffôn: 02920 616031

Ffacs: 02920 613539

Ebost: jevans@europarl.eu.int


Glenys Kinnock ASE

Labour Exchange Office

Y Gyfnewidfa Lo

Mount Stuart Square

Bae Caerdydd

CF10 6EB

Tel: 02920 485305

Fax: 02920 484534

Email: gkinnock@europarl.eu.int


Eluned Morgan ASE

Labour Exchange Office

Y Gyfnewidfa Lo

Mount Stuart Square

Bae Caerdydd

CF10 6EB

Ffôn: 02920 485305

Ffacs: 02920 484534

Ebost: emorgan@europarl.eu.int


Y Comisiwn Ewropeaidd

Mae'r Comisiwn Ewropeaidd yn cynnig cyfreithiau newydd sy'n cael eu hystyried gan y Cyngor a'r Senedd, ynghyd â gweithredu cyfreithiau presennol. Ar hyn o bryd mae yna 25 Comisiynydd (un o bob aelod-wladwriaeth).

Llywydd presennol y Comisiwn Ewropeaidd yw Jose Manuel Barroso (cyn Brif Weinidog Portiwgal). Peter Mandelson yw'r Comisiynydd o Brydain sy'n gyfrifol am y portffolio Masnach.

Llys Cyfiawnder Ewrop

Yn Llys Cyfiawnder Ewrop mae Barnwyr a benodwyd gan bob aelod-wladwriaeth. Mae'r Llys wedi'i leoli yn Lwcsembwrg.

Mae'n gyfrifol am sicrhau bod y prosesau ar gyfer dehongli a gweithredu'r Cytundebau yn glynu wrth y gyfraith. Mae dyfarniadau Llys Cyfiawnder Ewrop yn rhan o gyfraith genedlaethol.

Llys Archwilwyr Ewrop

Yn aml cyfeirir at Lys Archwilwyr Ewrop fel "cydwybod ariannol" yr Undeb Ewropeaidd a dyma'r sefydliad sy'n archwilio'r cyfrifon. Mae'n edrych ar gyfrifon refeniw a gwariant yr Undeb ac yn sicrhau bod y rheolaeth ariannol yn gadarn.

Cyngor Ewrop

“lled-sefydliad”. Y mae ar wahân oddi wrth yr Undeb Ewropeaidd o 25 gwlad, ond nid oes unrhyw wlad erioed wedi ymuno â'r UE heb fod yn aelod o Gyngor Ewrop cyn hynny. Fe'i sefydlwyd ym 1949 a dyma sefydliad gwleidyddol hynaf y cyfandir. Ar hyn o bryd mae ganddo 46 aelod (ynghyd â chais gan Belarws).


Gweler: http://cy.wikipedia.org

Every Day was Summer

This book is set in a small Welsh seaside town and has just been republished and is available through Amazon.com, in hardback or paperback.

It is the story of three sisters as they grow up in Harlech, a small Welsh village by the sea, in North Wales during the early years of the 20th century.

One of the girls, Laura, is the authors mother. My father, Wynne, has turned those mainly funny memories and anecdotes in to a charming and vivid read. The book covers some of the wider history of the time too, including stories of Harlech soldiers during the 1st WW, as the author calls them the 'Men of Harlech' (after the song). He has also included some wonderful photos and drawings.

This story leaves you with a desire to go to Harlech to see if any of the families are still there, especially with all its aristocratic connections for such a small place.-It hasn't changed much in 100 years- my children have played in the same places as Laura, Elsie and Beattie. They knew Elsie as she died on Millennium eve at 97.

My father and mother now live 15 miles away from Harlech, and go often to have a pot of tea in the Plas.

I hope you have found this interesting, and should you have any questions I'd be delighted to answer them, my e-mail is below, as I am the liaison for my father.

caroline.cannings@hotmail.com

Digon o Gymraeg?

Ysgrifennwyd gan/Written by Dafydd ab Iago

Trwy dynnu ffigurau at ei gilydd o lawer o ddadansoddiadau gwahanol o'r Cyfrifiad, Arolwg Defnydd Iaith 2004 Bwrdd yr Iaith ac ystadegau addysg, mae adroddiad newydd Bwrdd yr Iaith yn awgrymu fod yna gynnydd yn y nifer o blant sydd yn gallu 'r Gymraeg. Ond daw rhuglder yn sgîl defnydd ac mae defnydd yn dibynnu ar gyfleoedd i ddefnyddio'r iaith, yn yr ysgol ac yn gymdeithasol.

"Gallwn ddisgwyl gweld mwy o deuluoedd lle mae plant yn gallu siarad Cymraeg oherwydd dylanwad y gyfundrefn addysg, ond ar yr un pryd nid Cymraeg fydd prif iaith y cartref," meddai Hywel Jones, Ystadegydd Bwrdd yr Iaith.

Cafodd yr adroddiad newydd ei gyflwyno gan Fwrdd yr Iaith Gymraeg ar Ddydd Mawrth 8 Awst ar faes yr Eisteddfod. Mae data Bwrdd yr Iaith yn dangos mai datblygu cyfleoedd a fframwaith gymdeithasol lle gall y defnydd o'r Gymraeg ffynnu yw'r prif feysydd sydd angen gweithredu arnynt.

"Wrth weithio tuag at fywiogrwydd y Gymraeg i'r dyfodol, mae'n rhaid ymdrechu i sicrhau bod y siaradwyr newydd—gan gynnwys oedolion sy'n dysgu Cymraeg yn dod yn barod i ddefnyddio'r iaith, ac i deimlo yn gyfforddus wrth wneud hynny tra'n gweithio, yn cymdeithasu neu yn y cartref," ategodd Meddai Meirion Prys Jones, Prif Weithredwr Bwrdd yr Iaith Gymraeg.

Darllenwch rhagor ar wefan Bwrdd yr Iaith